X edycja Oczu i Obiektywów jest czwartą, w której mam przyjemność uczestniczyć i muszę przyznać, że przegląd zaliczył dziś najlepszy początek, spośród tych, które do tej pory widziałem. Zachwycił dobór filmów. Nie było ani jednego tzw. „zapychacza”. Same projekcje na wysokim poziomie. Film o przesiedlonych Ukrainkach odbiegał wprawdzie od pozostałych konwencją, będąc po prostu serią wypowiedzi poszczególnych bohaterek, ale spodobał mi się ze względu na wprowadzenie widza w tak bliską nam etnografom sytuację wywiadu biograficznego. Tam gdzie śmiech miesza się ze łzami, pragmatyzm teraźniejszości z udramatyzowaną pamięcią, a badacz, poza niesamowitą historią swojego rozmówcy, „bada” nieustannie naiwność własnych pytań. Nie mogłem oprzeć się wrażeniu, że odpowiedzi tych doświadczonych przez życie kobiet, dotyczące „szczęścia” i „miłości” są rozpaczliwą próbą powiedzenia czegoś więcej niż „i tak nie zrozumiesz”. A jednak właśnie owo zakłopotanie, owe problemy z przekładem tamtej rzeczywistości na język współczesnych wartości, to jedne z najcenniejszych źródeł wiedzy antropologicznej.
Najbardziej spodobał mi się Looking at themselves czyli pełna akcji opowieść o rumuńskim zwyczaju przebierania się za wiosenne dziwadło zwane Babaludą. Reżyser odsłonił przed nami kulisy tej tradycji, pokazując jak jest negocjowana przez samych jej realizatorów (m.in. przez przedstawicieli poszczególnych pokoleń). Zaimponowała mi uczciwość, z jaką sam postawił się w roli jednej ze stron tych negocjacji, demonstrując bohaterom, jak chce ich przedstawić oraz nam - ich reakcje na to przedstawienie. Karnawał dialogiczności i polifonii na dużym ekranie! Brakowało jedynie ujęcia, prezentującego piątkową publiczność Oczu i Obiektywów, jako bohaterów filmu:-)
Nie czuję się na siłach, by w kilku zdaniach skomentować tak głęboki i wieloznaczny film, jakim okazał się Savage memory - dzieło Zachary'ego Stuarta, wnuka Bronisława Malinowskiego. Mogę tylko stwierdzić, że nie zawiódł oczekiwań. Oczy i Obiektywy zaczęły w tym roku z naprawdę mocnego uderzenia. Trzymam kciuki, aby kolejne dni utrzymały ten poziom!
Rafał Rukat
Ty też chcesz podzielić się opinią? Napisz do nas: etno.kn@uw.edu.pl.
Zapraszamy również do komentowania niniejszego artykułu!
